Краязнаўчы каляндар

Краязнаўчы каляндар на  2020 год (Гродзенскі раён)

 

Студзень

1 – 75 гадоў з часу заснавання інфармацыйна-бібліятэчнага аддзела ДУК “Гродзенскі раённы культурна-інфармацыйны цэнтр”  (1945).

 

15 - 80 гадоў з часу ўтварэння Гродзенскага раёна (1940).

 

 

 

Люты

11 -110- гадоў з дня нараджэння Нічыпарука Івана Валяр’янавіча (1910, в . лабна-Агароднікі Гродзенскага раёна -1987, Гродна), беларускага хірурга, артапеда-траўматолага, заслужанага ўрача Беларусі, выдатніка аховы здароўя. З 1937 г. ьпрацаваў у Гродне, у 1944-1981 гг. — у 2-й гарадской клінічнай  бальніцы.

 

 

17 – 70 гадоў з дня нараджэння Міхалковіча Мікалая Уладзіміравіча (нар. У 1950 г., в . Залясяны Гродзенскага раёна), беларускага вучонага ў галіне педагогікі, выдатніка адукацыі Беларусі. З 1991. Працуе ў Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Я. Купалы.

 

 

 

 

22 – 60 гадоў з дня нараджэння Лялікава Аляксандра Міхайлавіча (нар. у 1960 г., в. Саволеўка Гродзенскага раёна), беларускага фізіка, доктара фізіка-матыматычных навук, прафесара. З 1981 г. працуе ў Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Я. Купалы.

 

 

 

 

Сакавік

5 — 30 гадоў з часу старэння дзяржаўнай прыродаахоўнай установы “Рэспубліканскі ландшафтны заказнік “Азеры” (Гродзенскі раён; 1990).

 

 

 

25 — 75 гадоў з дня нараджэння Ядзешкі Івана Іванавіча (нар. у 1945 г., Сцяскі Гродзенскага раёна), спартсмэна і трэнера (баскетбол), чэмпіёна ХХ летніх Алімпійскіх гульняў (1972, Мюнхен), бронзавага прызёра ХХІ летніх Алімпійскіх гульняў (1976, Манрэаль), чэмпіёна свету (1974), Еўропы (1971), заслужанага майстра спорту СССР, заслужанага трэнера Расіі і СССР. Узнагароджаны ордэнамі Пашаны і “Знак Пашаны”.

 

 

 

Май

5 – 110 гадоў з дня нараджэння Цыхуна Апанаса Пятровіча (1910, в. Кунцаўшчына Гродзенскага раёна – 2005, Гродна), беларускага педагога, пісьменніка, краязнаўца, фалькларыста, удзельніка Вялікай Айчыннай вайны, заслужанага настаўніка Беларусі. Працаваў ва ўстановах адукацыі Гродзенскага раёна і Гродна.

 

 

 

5 – 80 гадоў з дня нараджэння Сянько Іллі Пятровіча (1940 — 2017), беларускага гаспадарчага дзеяча, заслужанага работніка сельскай гаспадаркі Беларусі, Героя Сацыялістычнай Працы (1986), лаўрэата прэміі імя А. І. Дубко Гродзенскага аблвыканкамі “За творчыя дасягненні ў галіне літаратуры і мастацтва” у намінацыі “Мецэнат года” (2002). У 1967-2006 гг. — старшыня СВК “Абухава” Гродзенскага раёна. Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, двума ордэнамі Леніна.

8 — 100 гадоў з дня нараджэння Быка Станіслава Пятровіча (1920, в. Квасоўка Гродзенскага раёна — 2008), беларускага народнага скульптара (разьба па дрэве).

12 — 75 гадоў з дня нараджэння Будзевіч Галіны Вацлаваўны (нар. у 1945 г., в. Зарыца Гродзенскага раёна), беларускага вучонага ў галіне фітапаталогіі, лаўрэата Дзяржаўнай прэміі Беларусі (1998).

 

18 — 60 гадоў з дня нараджэння Янушкевіча Пятра Вацлававіча (нар. у 1960 г., в. Клінчаны Гродзенскага раёна), беларускага мастака (станковы жывапіс, вітраж, мазаіка, роспіс).

 

 

29 — 100 гадоў з дня нараджэння Соламавай Вольгі Іосіфаўны (1920, в. Лаша Гродзенскага раёна — 1944), арганізатара і кіраўніка маладзёжнага падполля на тэрыторыі Беластоцкай вобласці ў Вялікую Айчынную вайну. З 1943 г. — сакратар Гродзенскага падпольнага гаркама ЛКСМБ. Узнагароджна ордэнам Айчыннай вайны ІІ ступені

 

 

 

 

Ліпень

75 гадоў з часу заснавання філіяла “Гожская сельская бібліятэка” ДУК “Гродзенскі раённы культурна-інфармацыйны цэнтр.

27 — 90 гадоў з дня нараджэння Абуховіча Віктара Станіслававіча (1930 в. Струпіна Гродзенскага раёна — 2015), беларускага вучонага-эканаміста, доктара эканамічных навук, прафесара, заслужанага работніка адукацыі Беларусі, выдатніка адукацыі.

 

 

 

Жнівень

4 — 70 гадоў з часу заснавання СВК “Прагрэс-Верцялішкі” Гродзенскага раёна, адной з вядучых гаспадарак Беларусі (1950).

 

 

 

 

15 — 80 гадоў з дня нараджэння Ярашэвіча Уладзіміра Кірылавіча (нар. у 1940 г., в. Жукевічы Гродзенскага раёна), беларускага вучонага ў галіне тэхналогіі машынабудавання, доктара тэхнічных навук, прафесара, акадэміка Беларускай інжынернай акадэміі, ганаровага транспартніка, выдатніка адукацыі Беларусі.

 

Верасень

17 — 190 гадоў з часу заснавання ДУК “Гродзенская абласная навуковая бібліятэка імя Я. Ф. Карскага”, лаўрэата спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь дзеячам культуры і мастацтва 2008 г. у намінацыі “Бібліятэчная справа” (1830).

 

 

Снежань

2 — 75 гадоў з дня нараджэння Скрамблевіча Баляслава Антонавіча ( нар. у 1945 г., в . Адэльск Гродзенскага раёна), беларускага мастака дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва (мастак па металу, мастацкая коўка).

2 — 60 гадоў з дня нараджэння Прасвірнінай Ларысы Уладзіміраўны (нар. у 1960 г., Навагрудак), беларускага дзеяча культуры, лаўрэата прэміі імя А.І. Дубко Гродзенскага аблвыканкамі “За творчыя дасягненні ў галіне літаратуры і мастацтва” ў намінацыі “Мастацкі кіраўнік народнага (заслужанага) самадзейнага калектыву года (2015). З 2004 г. — кіраўнік заслужанага аматарскага калектыву Беларусі народнага ансамбля песні і танца “Ніва” і школы мастацтваў у в. Верцялішкі Гродзенскага раёна.

 

 

 

Краязнаўчы каляндар на 2019 год (Гродзенскі раён)

Аг. Путрышкі, 2019

180 гадоў з пачатку дзейнасці Аўгустоўскага канала, помніка гідратэхнічнага будаўніцтва на тэрыторыі Польшчы і Гродзенскага раёна, аб’екта воднага турызму (Гродзенскі раён і Польшча; 1839).

-140 гадоў з дня нараджэння Піліпава Івана (сапр. Нялепка Язэп Піліпавіч; каля 1879, в. Парэчча Гродзенскага раёна – пасля 1920), беларускага пісьменніка, публіцыста, перакладчыка.

Студзень

1- 70 гадоў з дня нараджэння Пакумейкі Вячаслава Іванавіча (1949-2008, в. Верцялішкі Гродзенскага раёна), беларускага педагога, хормайстра, кампазітара, заслужанага работніка культуры Беларусі. З 1972 г. – мастацкі кіраўнік і хормайстар ансамблля “Ніва” Верцялішкаўскага ЦДК. З 1985 г. працаваў дырэктарам Верцялішкаўскай дзіцячай школы мастацтваў.

2 – 70 гадоў з дня нараджэння Каялы Уладзіміра Іванавіча (нар. У 1949 г., г. Скідзель Гродзенскага раёна), беларускага літаратуразнаўца, педагога. Настаўнічаў у Гродзенскім раёне. З 1990 г. працаваў у Гродзенскім універсітэце імя Я.Купалы.


11-50 - гадоў з дня нараджэння Фраловай Людмілы Станіславаўны (нар. у 1969 г. в. Астравок Гродзенскага раёна), беларускага мовазнаўца, педагога. З 1991 г. працавала ў Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Я. Купалы.

28 – 75 гадоў з дня нарджэння Бертэля Івана Міхайлавіча (нар. У 1944 г., в. Квалічы Гродзенскага раёна), беларускага вучонага-фізіка,педагога. У 1971 – 1976 гг. І з 1982 г. працуе ў Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце.

Люты

22 - 70 гадоў з дня нараджэння Песціса Вітольда Казіміравіча (нар. У 1949 г. у 1949 г., в Парэчча Гродзенскага раёна), беларускага вучонага ў галіне жывёлагадоўлі, члена-карэспандэнта НАН Беларусі, доктара сельскагаспадарчых навук, прафесара, заслужанага работніка адукацыі Беларусі, кавалера ордэна Пашыны. З 1995 г. - рэктар Гродзенскага дзяржаўнага аграрнага ўнівсітэта.

28 – 120 гадоў з дня нараджэння Навіцкага Мікалая Іванавіча (1899, в. Ханявічы Гродзенскага раёна – 1945), беларускага ваеннага дзеяча, генерал-маёра артылерыі, удзельніка грамадзянскай і Вялікай Айчыннай войнаў. Узнагароджаны ордэнам Леніна, двума ордэнамі Чырвонага Сцяга.

Сакавік

8 - 50 гадоў з дня нараджэння Кавалевіч Надзеі Андрэеўны (нар. У 1969 г., г.Скідзель Гродзенскага раёна), беларускай спартсмэнкі (веславанне на байдарках і каноэ), майстра спорту міжнароднага класа, спартыўнага педагога.

25 - 80 гадоў з дня нараджэння Скрамблевіча Мар’яна Антонавіча (нар. у 1939 г., в. Адэльск Гродзенскага раёна), беларускага музыканта, майстра па выбару і рэстаўрацыі народных духавых і ўдарных музычных інструментаў, лаўрэата прэміі імя А.І. Дубко Гродзенскага аблвыканкама “За творчыя дасягненні ў галіне культуры і мастацтва” ў намінацыі “Народны майстар года” (2005). Яго творчасць як элемент нематэрыяльнай культурнай спадчыны ўключна ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў Рэспублікі Беларусь.

Красавік

1 – 75 гадоў з дня нараджэння Забароўскага Генрыха Іванавіча (нар. У 1944 г., в. Капланаўцы Гродзенскага раёна), беларускага вучонага ў галіне сацыяльнай гігіены, арганізатара аховы здароўя, выдатніка аховы здароўя Беларусі. З 1971 г. працуе ў Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце.

Май

4- 70 гадоў з дня нараджэння Куніцкага Івана Адольфавіча (нар. У 1949 г. в. Баранава Гродзенскага раёна), беларускага архітэктара. У 1972-1977 гг. працаваў у Гроднаграмадзянпраекце, 1977-1989 гг. – кіраўнік групы архітэктараў ў гродзенскім філіяле Усесаюзнага інстытута азотнай прамысловасці. З 1989 г. – галоўны архітэктар інстытута праектнага будаўніцтва ў Гродне.

6 - 75 гадоў з дня наражэння Абухоўскага Юрыя Максімавіча (нар. У 1944 г., в. Жытомля Гродзенскага раёна), беларускага географа, геамарфолага, ландшафтназнаўца, доктара геаграфічных навук, лаўрэта прэміі АН БССР (1990).

Чэрвень

12 – 275 гадоў з дня нараджэння Міцкевіча Юзафа (1744, Гродзенскі павет – 1817), механіка, фізіка, асветніка, педагога, “бацькі фізікі на Літве”. Пачатковую адукацыю арымаў у Гродне.

Жнівень

23 - 60 гадоў з дня нараджэння Чобата Алеся Фёдаравіча (нар. У 1959 г., г.Скідзель Гродзенскага раёна), беларускага паэта, празаіка, публіцыста, перакладчыка.

26 - 90 гадоў з дня нараджэння Сідарчук Яўгеніі Піліпаўны (нар. У 1929 г., в.Абухава Гродзенскага раёна), работніка сельскай гаспадаркі, палявода, жывёлавода, Героя Сацыялістычнай Працы (1958). Узнагароджана ордэнам Леніна.

Верасень

9 – 80 гадоў з дня нараджэння Шурпы Уладзіміра Канстанцінавіча (1939, в. Саволеўка Гродзенскага раёна – 1998), беларускага паэта, педагога, журналіста. З 1964 настаўнічаў на Гродзеншчыне. З 1974 г. працаваў журналістам на Гродзенскім Абласным радыё.

Лістапад

4 – 80 гадоў з дня нараджэння Сідарчук Ганны Серафімаўны (нар. У 1939 г., в.Коматава Гродзенскага раёна), беларускага вучонага ў галіне педагогікі. З 1961 г. працуе ў Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Я.Купалы.

10 – 75 гадоў з дня нараджэння Адамовіч Івана Мікалаевіча (нар. У 1944 г., в.Верцялішкі Гродзенскага раёна), беларускага музычнага педагога, фалькларыста.

13 – 75 гадоў з дня нараджэння Дукшты Леаніда Барысавіча (1994, в.Першае Мая Гродзенскага раёна – 2002), работніка прамысловай вытворчасці, Героя Сацыялістычнай Працы (1986). У 1967 -2002 працаваў на ААТ “Гродна Азот”. Узнагароджанны ордэнам Леніна, ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.